تبلیغات
مرکز تخصصی آموزش عربی دبیرستان(اول- دوم - سوم) رشته علوم انسانی

مرکز تخصصی آموزش عربی دبیرستان(اول- دوم - سوم) رشته علوم انسانی

ADS
نویسنده : مهدی شریفی یار سه شنبه 15 آذر 1390, 02:18 ق.ظ
الجامد و المشتق


شناخت اسم از لحاظ (جامد و مشتق بودن) از بحث‌های مهم، در تجزیه و ترکیب می‌باشد. اسم‌ها در زبان عربی به دو دسته تقسیم می‌شوند :

 1) جامد ، 2) مشتق


اسم جامد = آن است که ریشه‌ی فعلی و معنوی و وصفی نداشته باشد. مانند ، شَجَر ، و.....

بیشتر اسم‌ها جامد هستند.




اسم مشتق = آن است که ریشه‌ی فعلی و معنوی وصفی داشته باشد.

مثلاً کلمه " کاتب " که ریشه فعلی دارد و از سه حرف ک / ت / ب گرفته شده است.

همه اسمهای مشتق به قرار زیر است:

اقسام اسم‌های مشتق :

    اسم فاعل
    اسم مفعول
    صفت مشبهه
    صیغه‌ی مبالغه
    اسم تفضیل
    اسم زمان
    اسم مکان
    اسم آلت (ابزار)

اینک هر یک از 8 قسم اسم‌های مشتق را توضیح خواهیم داد:


1) اسم فاعل ، 2) اسم مفعول

جامد و مشتق

مزید:

1) از فعل مضارع معلوم ساخته می‌شود.

2) حرف اوّل مضارع حذف و به جای آن ( مُ ) می‌آوریم.

3) اگر یک حرف مانده به آخر مکسور جامد و مشتق شود اسم فاعل بدست می‌آید و اگر مفتوح جامد و مشتق شود اسم مفعول بدست می‌آید.

جامد و مشتق

ممکن است به اسم فاعل یا مفعول پسوندهای ( ة ، ان ِ ، ین ِ ، ونَ ، ینَ ، ات) اضافه شود.

معِّلمات - مُعَّلمینَ

اسم مفعول فقط از افعال متعدّی ساخته می‌شوند.

3) صفت مشبهه : دارای اوزان مختلف است و معمولاً از افعال لازم ساخته می‌شود.

اوزان صفت مشبهه

جامد و مشتق
  • هر صفتی که به رنگ و عیب دلالت کند صفت مشبهه است:
  • جامد و مشتق

    اسم‌های فاعل و یا مفعولی که بر صفتی ثابت دلالت دارند صفت مشبهه است.

    طاهر ، سالِم ، معتمِد ، محمود و ....

    4) صیغه مبالغه : دارای اوزان مختلفی و معنای «بسیار» می‌دهند.

    عَلّامَة = بسیار دانا

    جامد و مشتق

    در وزن‌های مشترک صفت مشبهه و صیغه‌ی مبالغه اگر معنی کثرت داشته باشند صیغه مبالغه‌اند و گرنه صفت مشبّهة هستند.

    جامد و مشتق

    فُعول جامد است ولی فَعول مشتق می‌باشد.

    جامد و مشتق

    5) اسم تفضیل : اسمی که برتری صفتی را در کسی یا چیزی نسبت به دیگری یا دیگران نشان می‌دهد.

    جامد و مشتق

    اسم‌های بروزن ( أفْعَلْ ) که بر رنگ و عیب دلالت کند صفت مشبّهه محسوب می‌شوند.

    گاهی دو حرف آخر اسم تفضیل که یکسان هستند در یکدیگر ادغام می‌شوند.

    جامد و مشتق

    دو کلمه (خیر و شر) اسم تفضیل محسوب می‌شوند در صورتیکه به معنای بهتر یا بدتر باشند ولی در صورتیکه معنای بد یا خوب باشند صفت مشبهة‌اند.

    خَیرُ المواهبِ، العقلُ و شرُّ المصائبِ الجَهْلُ.

    بهترین بخشش‌ها عقل و بدترین مصیبت‌ها نادانی است.(اسم تفضیل)

    هذا المعلُ خیرٌ و ذلک العملُ شرٌّ.

    این کار خوب و آن کار بد است. (صفت مشبّهة)

    6) اسم زمان ، 7) اسم مکان

  • اسم زمان و مکان بر وقوع فعل دلالت دارند.
  • جامد و مشتق

    اسم‌های مکان ( ة ) تأنیث می‌گیرند. = مَدرَسة، مَزرَعة، مَکتَبَة.

  • بخش اسم آلت مخصوص رشته‌ی علوم انسانی می‌باشد.
  • 8) اسم آلت : بر ابزار و وسیله‌ی انجام کار دلالت می‌کند.

    جامد و مشتق

    اسم‌هایی که بر ابراز دلالت دارند ولی بر وزن‌های فوق نمی‌باشند اسم آلت جامد محسوب می‌شود.

    سُلّم = نربان

    سِکّنِ = چاقو، کارد

    نأس = تبر و...




    دسته بندی : عربی - سوم دبیرستان ,
    برچسب ها : جامد و مشتق ,



    موضوعات

    صفحات

    آمار بازدید


    کل بازدید ها :
    بازدید امروز :
    بازدید دیروز :
    بازدید این ماه :
    بازدید ماه قبل :
    تعداد نویسندگان :
    تعداد کل مطالب :
    آخرین بروز رسانی :

    درباره ما


    در این وبلاگ سعی بر این شده که دروس عربی دبیرستان به صورت شفاف و جزء به جزء تدریس شود تا دانش آموزان عزیز اگر مشکلی یا نکته مبهمی در درس مربوطه داشته باشند رفع شود. موفق و کامیاب باشید . شریفی.اهواز
    ایجاد کننده وبلاگ : مهدی شریفی یار

    FarsFace
    مهدی شر آنلاین است.
    برای مشاهده پروفایل شخصی من کلیک کنید

    نام:
    جنسیت: مرد
    کشور محل سکونت: ایران